«ميراث»در لغت به هر آن‌چیزی گفته می‌شود که از نیاکان‌مان به ما رسیده است. اين کلمه به معنای دسترسی مردم امروز به دست‌آوردهای مردم گذشته است؛ پس میراث را می‌توان پلی دانست میان دانش گذشتگان و نیازهای آیندگان.

فرهنگ مجموعه‌ای پیچیده از همه داشته‌های ذهنی و ملموسی است که از پس هزاران سال در بین مردمان یک قوم رواج می‌یابد و نشان‌گر ژرف‌اندیشی ساکنان یک سرزمین است. فرهنگ در گذر قرن‌ها تغییر می‌کند و کامل‌تر می‌شود. آنچه اهالی امروز از فرهنگ گذشتگان خود به صورت ملموس و غیر ملموس دریافت می‌کنند را «میراث فرهنگی» نامند.

«ميراث فرهنگي» جلوه‌ای از آگاهی و نبوغ خلاقانه ساکنان یک زیست بوم است که نیاکان‌شان آن را از توفان حوادث حفظ کرده‌اند و به دست آیندگان سپرده‌اند. رفتارها، اندیشه‌ها، سنت‌ها، باورهای مذهبی و عرفی، دانش بومی، دست‌یافته‌های کاربردی و فرهنگ عامه گوشه‌هایی از میراث ماندگار فرهنگی اهالی یک سرزمین است.

متخصصان امر برای بازشناخت ميراث فرهنگي دو عنوان عمومی «ميراث مادي» و «ميراث معنوي» را برگزیده‌اند. همان‌طور که از نام‌شان بر می‌آید؛ میراث مادی به هر آن چیزی گفته می‌شود که جنبه فیزیکی و قابل لمس داشته باشد. یک قطعه فرش، یک بنای باشکوه قدیمی، نقش برجسته‌ای زیبا، یک ظرف سفالی و دیگر یافته‌های دیدنی کهن یک قوم می‌تواند بخشی از میراث مادی باشد.

میراث معنوی اما، اندیشه‌، راه و روش، آداب و رسوم یا رفتار و گفتاری است که از گذشته به ما رسیده است و می‌تواند الگویی باشد برای همه آنهایی که در فضای فرهنگی یک جغرافیای محدود و مشخص می‌زیند.

تداوم حیات میراث معنوی حاصل تربیت نسل نو و انتقال سینه به سینه است. رفتاری روشمند که می‌تواند بازتاب‌دهنده بخشی از پندارهای رفتگان باشد و چراغ راه آیندگان.

هنر و فلسفه که حاصل تلاش‌های بشر است برای دست‌یافتن به عمق مفهوم زندگی، در فرهنگ هر قومی به گونه‌ای خاص تجلی می‌یابد. این تجلی تبدیل به شاخص‌های زیبایی‌شناسانه معنوی می‌شود که درونمایه تلاش هنرمندان و اهل اندیشه را برای رسیدن به دنیایی بهتر فراهم می‌آورد.

فرهنگ برگرفته از اندیشه والای بشری، راهی است برای تعیین چارچوب‌های ارزشمند رفتارهای اجتماعی مردمان یک سرزمین تا تمامی تعریف‌ها از ارزش و ضد ارزش در قالب همین قوانین نانوشته و عرفی بیان شود. از این رو، حفظ میراث معنوی بس دشوارتر از حفظ میراث مادی است که می‌توان آنها را در حصار و میان دیوارهای یک موزه حفظ کرد.

حقیقت هر ملت، نهفته در فرهنگی است که به آن تعلق دارد. فرهنگ هر کشور چکیده رفتار، کردار و پندار تک تک افراد متعلق به یک ملت است و حاصل آن در طول زمان افتخاراتی را برای همان مردم و خدماتی را برای دیگر ساکنان زمین در پی دارد.

امروزه، آنان که بی‌هویتی خویش را در یکسان سازی فرهنگی جهانی جست‌وجو می‌کنند، ملت‌ها را تهی از دست‌آوردهای غنی فرهنگی‌شان می‌خواهند. از همین رو، لازم است تا ملت‌های متمدن برخوردار از فرهنگ بالنده چند هزار ساله، برای حفظ داشته‌های فرهنگی سرزمین‌شان بکوشند.

جلوه میراث معنوی را باید در بزرگداشت و حفظ و انتشار آثار بزرگانی جستجو کرد که سرمایه عمر خویش را در جهت بالندگی فرهنگ سرزمین‌شان صرف کرده‌اند.

برای معرفی این بزرگان و اشاعه آثارشان حضور حامیانی لازم است که با انگیزه خدمت به فرهنگ ایران‌زمین بر مانایی ميراث فرهنگي کشور پافشاری کنند. مستندسازي، تحقيق، تاکید بر تداوم شرایط موجود، حمايت، ترويج، ارتقا و انتقال میراث معنوی وظیفه اصلی حامیان این مقوله را تشکیل می‌دهد.